DUEDENAL ATREZİ - Prof. Dr. Zekeriya İLÇE

DUEDENAL ATREZİ



 

Barsak atrezileri nedir?

Bebeğin anne karnında gelişmesi sırasında barsakların devamlılığının tam gelişmemiş olmasıdır. Bu başlık altında duodenal (oniki parmak barsağı) atrezi, jejuno-ileal atrezi ve kolonik atreziler değerlendirilmektedir. Bu makalede duodenal tıkanıklık nedenleri değerlendirilecektir.

Yenidoğan ve bebeklerin duodenal tıkanıklığında başlıca nedenler nelerdir?

Başlıca nedenler duodenal atrezi, duodenal stenoz, anüler pankreas, malrotasyon, preduodenal portal ven ve duodenal duplikasyondur.

Duodenal atrezinin oluşum teorileri nelerdir?

Duodenal atrezilerin oluşumunu açıklayan birtakım teoriler bulunmaktadır ancak kesin nedeni bilinmemektedir. Günümüzde halen kabul gören teori ise rekanalizasyon teorisidir. Bu teoriye göre tüm barsaklar anne karnında gelişim aşamasında lümensiz iken sonradan içi boş lümenli bir hal alır. Bu aşamadaki herhangi bir problem duedenal atreziye neden olur.

Duodenal atrezi daha sık kimlerde ve hangi sıklıkla görülür?

Duedenal atrezi her 5000-10000 canlı doğumda bir görülmektedir. Erkek bebeklerde kızlara göre daha sık görülür.

Duodenal atrezinin tipleri var mıdır?

Evet var. Farklı sınıflamalar yapılmasına rağmen yaygın kullanılan sınıflama aşağıdaki gibidir.

Tip 1; Diafragma lümeninde diafram veya membran bulunur, dışardan bakıldığında barsak bütünlüğü bozulmamıştır. Bu yapı Web olarak isimlendirilir ve görünüm olarak Windosock anomalisi olarak ta isimlendirilir. Windsock anomalisi Tip 1 atrezinin bir çeşididir. Bu anomalide barsak lümenini tıkayan web, barsak lümeninin daha distaline prolabe olur. Dışarıdan bakıldığında barsak lümenini tıkayan barsak, duvarına bağlandığı yerin daha distaline prolabe olduğu için atrezi barsağın daha distalinde gibi görünür. Ancak dikkatli bakıldığında web in barsak duvarına tutunduğu bölge bazı vakalarda fark edilebilir.

 

Tip 2; atrezik kör uçlar birbirine fibroz bir bantla bağlı, barsak mezosunda defekt yok. Lümen bütünlüğü de bozulmuşur.

Tip 3; Atrezik uçlar birbirinden ayrı, barsak mezosu defekti mevcuttur.

               

Duodenal atrezilerde görülebilecek ek anomaliler nelerdir?

Duodenal atrezilerde %50 oranında ek anomaliler görülür. Yani eşlik eden anomalinin sık görüldüğü bir hastalıktır. En sık görülen anomaliler ise; Down syndromu %30, konjenital kalp hastalıkları, özefageal atrezi, genitoüriner sistem anomalileri, malrotasyon, annular pankreas, başka barsak atrezileri, safra yolları anomalileri

Duodenal atrezilerde antenatal (anne karnında) tanı konabilir mi?

Kesin tanı konamaz ancak duedanal atrezi şüphesi uyandıran ultrason bulguları olabilir ki bunlar; maternal polihidramnioz %30-65 hastada görülür, mide ve duodenumun birinci kesimi içi sıvı baloncuklar olarak izlenir

Duodenal atrezisinin kesin tanısı nasıl konur?

Kesin tanı bebek doğduktan sonra hikaye ve fizik muayene ile konur. Konan bu tanı görüntüleme yöntemleri ile doğrulanır. Hikayede anne karnında yapılan ultrason bulguları sorgulanmalı, doğum sonrası bebek birkaç saat içinde safralı kusmaya başlar onun için kusmanın şekli ve zamanı iyi sorgulanmalıdır. Bu bebeklerde erken doğum sık görülür. Fizik muayenede karın çöküktür aşağıya gaz ve mama geçmediği için, ayrıca midenin distandü olduğu ve peristaltizmi görülebilir. Fizik muayenede özellikle ek anomali araştırılması açısından dikkatli olunmalıdır.

Normalde yenidoğanda mide içeriği aspiratı miktarı 5 mm civarındadır bu hastalarda nazogastrik sonda konduğunda 20 cc den fazla mide içeriğinin aspire edilmesi barsak atrezileri açısından uyarıcıdır.

Görüntüleme yöntemleri; Ayakta Çekilen Düz Karın Grafisinde; (ADBG) double bubble (ikili gaz) görüntüsünün olması (dilate mide ve duodenuma ait içi gaz dolu odacıklar), distal ince barsaklarda hava olmaması,

                                          

Ancak bazen distal (aşağıda Gas olabilir o zaman tam tıkalı olmayan atreziler veya ayırıcı tanıdaki diğer hastalıklar düşünülmeli. Bunun için de baryumlu mide duedenum grafisi çekilebilir, bazen de daha büyük çocuklarda endoskopi yapmak gerekebilir.

                                    

Eğer hasta kusmuş ise double bubble görüntüsü nazogastik sondadan 40-60 ml hava verilerek ortaya çıkarılabilir.

Özellikle kardiak ek anomaliler açısından ekokardiografi, genitoüriner sistem anomalileri açısından ultrasonografi yaptırmak yararlı olabilir.

 

Duodenal atrezi tedavisi nasıl yapılır?

Duodenal atrezinin kesin tedavisi ameliyatla düzeltmedir. Ancak mortalite ve morbidite riskini düşürmek için ameliyat öncesi dikkat edilmesi ve yapılması gerekli bir takım tedavi aşamaları bulunmaktadır. Bunlar; bebeğin kusarak mide içeriğinin akciğerlere kaçmasını (Aspirasyon) engellemek ki bunun için hasta beslenmez ve nazogastrik sonda takılır. Hastanın sıvı elektrolit kayıplarını yerine koymak için serum tedavisi başlanır. Antibiyotik başlanır, bebeğin hipotermiye girmemesi için gerekli önlemler alınır, aşırı sıvı kaybı söz konusu ise idrar sondası takılır.

Duodenal atrezilere operatif yaklaşım:

Duedenal atrezinin kesin tedavisi yukarda da söylendiği gibi cerrahidir. Yöntem atrezi tipine göre farklılık içerebilir.

 

                                

Duodenal atrezilerin ameliyat sonrası takibi nasıl yapılır?

Tedavi süreci 5-10 gün, bazen daha uzun sürebilir. Sıvı elektrolit desteğine devam edilir, bazen total parenteral beslenme gerekebilir, Nazogastrikten gelen içeriğin renginin açılması ve miktarının azalmasını takiben hastalara ağızdan besleme başlanabilir. Oral beslenmenin başlanabilmesi bazen 3 hafta kadar zaman alabilir. Tamamen ağızdan beslenen hasta ek şikayeti de yoksa taburcu edilir.

Klinik şikayetler varsa bu durumda ek anomali varlığı ya da ameliyatın başarısız olduğu düşünülerek ilaçlı grafiler çekilebilir.

Duodenal atrezilerin ameliyatının ne gibi risk ve komplikasyonları var?

Hasta anestezi alacağı için buna bağlı risk ve komplikasyonlar olabilir (solunum sıkıntısı, kalp problemler gibi) cerrahi olarak ise anostomoz kaçağı, darlık, kanama, karın içi enfeksiyonu, yara yeri enfeksiyonu gibi birtakım sorunlarla karşılaşılabilir. Ayrıca geç dönemde anostomoz darlığı da görülebilir.

Duodenal atrezilerede prognoz eşlik eden ek anomalilere bağlıdır. Günümüzde ek anomalilerin olmaması durumunda sağ kalım oranları %95 civarındadır.

 

*** Burada verilen bilgiler, internet sitesinin içeriği ziyaretçiyi özellikle aileleri bilgilendirme amacı ile düzenlenmiştir. Hiçbir bilgi ziyaretçiler tarafından tavsiye olarak değerlendirilip hiçbir karar veya eyleme neden olmamalıdır. Konu ile ilgili hastasını mutlaka bir çocuk cerrahisi uzmanına muayene ettirmeli, onunla görüşerek birebir bilgisine başvurarak karar vermelidir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Yukarı