SÜNNET - Prof. Dr. Zekeriya İLÇE

SÜNNET



 

Sünnet Nedir ?

Erkek çocuklarda Pipinin (penisin) ucundan sarkan sünnet derisinin ( prepisyum ) fazlalığının, organın baş kısmı tamamen ortaya çıkacak şekilde uzaklaştırılması işlemine 'sünnet' adı verilmektedir.

Bu parça tıkanıklıklara, idrar akımının engellenmesine ve bazen de idrar yolu enfeksiyonlarına yol açabilir. Hatta derinin kendisi de iltihaplanabilir. Bu nedenle bu derinin alınmasının tıbbi olarak yararı olduğu bilimsel olarak ispatlanmıştır.

Neden Sünnet Yapılma Nedeni Nedir ?

Sünnet binlerce yıldır uygulanan gelen bir ameliyattır. Hz. İbrahim'in adeti olduğu bilinmektedir. Tarih boyunca Mısırlılar, Yahudiler, Babilliler’in sünnetli oldukları kaynaklarda gösterilmiştir. Sünnet halen Yahudi ve Müslüman toplumlarında rutin olarak uygulanmaktadır. Müslümanlara Hz. Muhammed'in (sav) tavsiyesi ile kalıcı olarak uygulanmasına vesile olmuştur. Günümüzde sünnet artık batı ülkelerinde de tıbbî yararından dolayı uygulanmaktadır.

Yani ülkemizde sünnet daha çok dini ve sosyal bir istek olup tüm erkek çocuklarında uygulanmaktadır. Aile için sünnet töreni yapılması zevkli ve gururlu bir olay manevi bir mutluluk olarak kabul edilmektedir. Çocuk açısından ise sünnetin, arkadaşları arasında statü kazanmak açısından önemli bir sosyal olay olduğunu unutmamalıdır.

Sünnet Ne Zaman Yapılmalıdır?

Sünnet ya yenidoğan ile 2 yaş arasında, ya da 5-10 yaş arasında yapılmalıdır.

Sünnetin 2-5 yaş arasında yapılmasının ne gibi zararları olabilir ?

Bu dönem çocukların psikolojik gelişmesi açısından önemlidir. Bu dönemde sünnet yapılması çocuklarda bir takım psikolojik hasarlara yol açabilir. Doktorunuzun önerdiği tıbbi bir zorunluluk olmadıkça bu dönemde sünnet yapılmamalıdır.

Sünnetin Erken yani yeni doğan döneminde yapılması ile geç yapılması arasında ne gibi farklar vardır ?

Bu konu halen uzmanlar arasında tartışmalı bir konudur. Eskiden yenidoğan bir bebeğin ağrı algısının gelişmediğine inanılırdı. Bu nedenle bebekler anestezi ve ağrı kesici verilmeden sünnet edilirdi. Ancak bunun doğru olmadığı bebeğin anne karnında iken bile ağrı algısının geliştiği anlaşıldı. Bu nedenle yeni doğan döneminde sünnet eski popüleritesini kaybetti. Her iki dönemde uygulanacak işlem ve yara iyileşme süreci aynı olacaktır. İki döneminde birtakım üstünlükleri ve istenmeyen durumları bulunmaktadır. Örneğin yeni doğan sünnetinde bebek gelecekte bu durumu hiç hatırlamaz ve yukarda saydığımız olabilecek riskler erkenden bertaraf edilir. Ancak bu dönemde bazı bebeklerde prepubik bölge dediğimiz pipi etrafındaki yağ dokusu fazla olabilir ve gömülü penis dediğimiz durumla karışabilir. Bu bebekler sünnet edilirken özel dikkat gösterilmeli yoksa istenmeyen sonuçlarla karşılaşılabilir. Geç dönem sünnet yani 5 yaş sonrası çocuk yaşadıklarını algılar ve bu çocuk açısından sosyal bir gelişim aşaması olarak algılanabilir. Ancak çok geciktirilmesi de çocuk arkadaşları arasında konunun konuşulmasına bağlı mahcubiyet ve psikolojik etkilere neden olabilir. Sonuç olarak tıbbi zorunluluklar dışındaki sünnetlerde bebek ya da çocuğun bir uzman hekim tarafından muayenesi yapıldıktan sonra aile ile beraber çocuğa özgü bireysel karar verilmelidir.
 

Sünnet yapılmadığında ne gibi sağlık sorunları ile karşılaşılabilir?

Birçok sağlık sorunu ile karşılaşılabilir;

1- Balanit dediğimiz sünnet derisi itihabı

2- Pipi deliğinin ucunun kapanması, idrar yapamama ve idrar yolu enfeksiyonu ki bir an önce sünnet gerekir ancak fizyolojik dediğimiz kapalılığı patolojik dediğimiz bu durumda ayırmalıyız. Buna bir uzman hekim karar vermeli. Bebeğiniz fışkırtarak işiyorsa endişelenmeyin.

3- Parafimozis dediğimiz Sünnet derisinin geriye kaçarak penis başını boğması. Bu da acil sünnet gerektirebilir.

4- Sünnet derisi altında toplanan idrar sonuçta enfeksiyona neden olur bu da idrar yolları ve böbreklerde enfeksiyon yapabilir.

5- Sünnetlilerde penis başı hassasiyeti azaldığı için erken boşalma dediğimiz izal hadisesi daha azdır.

6- Sünnet olmayanlarda seksüel durumlarda meninin sünnet derisi altında kalmasından ve daha az miktarda atıldığından dolayı kısırlıklar görülmüştür.

7- Sünnetsiz olanlarda selim ve habis penis kanserler daha sık görülür. Sünnetsiz erkeklerle evli bayanlarda rahim girişi kanserlerine daha sık görülür.

8- Sünnetsiz erkeklerde cinsel yolla bulaşan hastalıklar örneğin Frengi (Bel soğukluğu) daha sıktır.

 

Tüm bunlar bilimsel olarak ispatlanmış gerçeklerdir.

Sünnet Kimler tarafından yapılmalıdır

Her şeyden önce Sünnetin basite alınmaması gereken bir cerrahi işlem yani ameliyat olduğu unutulmamalıdır. Sünnet yapacak hekimin, daha çok çocuk ameliyatı yapan ve dolayısı ile çocukların Fizyolojik ve Pisikolojik durum değerlendirmesini daha iyi yapan çocuk cerrahisi uzmanı veya çocuk ürolojisi uzmanı olması daha faydalı olacaktır.

Çocuklarda yapılan her ameliyat gibi sünnet de ameliyathane şartlarında yapılmalıdır. Doğru olanı, genel anestezi ile hiçbir ağrı ve korku duyurmadan yapılan sünnettir. Çocuk ameliyathaneye alınmadan önce sakinleştirici bir şurup verilir. Rahat şekilde ameliyathaneye alındıktan sonra, anestezinin hemen başlangıcında penise bölgesel lokal anestezi uygulanarak hem anestezinin çok hafif olabilmesi sağlanır, hem de operasyon sonrasında birkaç saat hiç ağrısız dönem geçirilir.

 

 

Sünnetin Yapılmaması Gerekli durumlar var mıdır?

Sünnetin kesinlikle yapılmaması gereken bir durumun halk arasında 'yarım sünnet' olarak bilinen ve tıp dilinde ismi 'hipospadias' olan doğuştan anormallik varsa kesinlikle sünnet yapılmamalı. Çünkü Sünnet derisi 1 yaş civarında yapılması gerekecek hipospadias ameliyatında kullanılmaktadır.

Ayrıca idrar yolu enfeksiyonu, kan hastalıkları, sünnet derisi enfeksiyou, pişik ve solunum yolu hastalıkları gibi durumlarda, bu durumlar tedavi edilmeden sünnet yapılmamalıdır.

Sünnet işleminde ne gibi problemlerle karşılaşılabilir?

Özellikle işin uzmanı kişiler tarafından yapılmadığında; ciddi, hatta geri dönülmez sıkıntılarla karşılaşılabilir. Ancak işin uzmanları tarafından yapıldığında bu riskler sıfıra yakınıdır.

Her cerrahi işlemde olduğu gibi sünnetin de riskleri olabilir. Yukarda söylediğimiz gibi uzman kişiler ve uygun olmayan ortamlarda yapılırsa enfeksiyon en önemli komplikasyon olarak karşımıza çıkabilir. Ehil olmayan ellerde yapılan sünnetin en büyük risklerinden birisi ise çocuğun psikolojik yönden aşırı hırpalanmasıdır. Bu durum lokal anestezi ile adeta bir şiddet gösterisi şeklinde cereyan eder ve çocuktaki bu korku, uzun yıllar devam edebilir. Bir de seçilen cerrahi teknikle de bağlantılı olarak görülen problemler olabilir. Bunların başında kanama ve estetik yönden çirkin sünnetler gelir. Ayrıca idrar borusunun kesildiği, penisten fazla dokunun çıkarıldığı veya tam tersine gerekenden az bölümün kesildiği ve bu yüzden düzeltici ameliyatlar gereken hastalar da olabilir.

Sünnet öncesi nelere dikkat edilmeli ?

Öncelikle yaşanacak süreçle ilgili aile ve çocuk doğru bilgilendirilmelidir. 5 yaş üzeri çocuklarda bilgilendirmeye özen gösterilmeli, aile ve çocuğu korkutucu eylem ve sözlerden uzak durulmalıdır. Pipinin ucundan az bir şey kesilecek gibi sözler söylenmemeli, sadece pipideki sünnet derisinin fazla olan kısmının alınacağı çocuğa uygun bir dille anlatılmalı. Sünnet öncesi bebek ya da çocuk mutlaka muayene edilmeli ve bu muayene sadece pipi değil genel bir muayene içermeli. Bir kaç kan tahlili yapılmalı ve Anestezi uzmanı tarafından bilgilendirilmelidir. Genel anestezi alacağı için sünnet öncesi açlık konusunda bilgilendirilmelidir.

Sünnet Hangi Yöntemle yapılmalıdır ?

Sünnet yöntemi ile ilgili tanımlanmış birkaç farklı yöntem bulunmaktadır. Yöntem, işlemi yapan uzmanın alışkanlığına bağlıdır. Ancak en güvenilir ve sonuç iyi yöntem klasik cerrahi usüldür.

Tüm Yöntemler steril şartlarda ameliyathanede yapılır.


1. Cerrahi Sünnet: Genel anestezi veya bölgesel uyuşturma (iğne ile) yapıldıktan sonra penis başından 5-6 mm uzaklığında sünnet derisine bir pens veya kıskaç konulur. Burada pens ağzı içerisine veya kıskacın içerisine penisin baş kısmının girmemesine dikkat edilir. Bölgesel anestezinin amacı işlem sonrası çocuğun ağrı hissetmemesidir. Sonra penisin hemen altından bir bistüri (neşter) ile kesilir. Kanayan damar ağızları bulunup tek tek bağlanır. Kesik olan derinin iki ucu dikişler ile uç ucuna getirilerek dikilir. En son kesik yaranın üzeri antibakteriyel pomat sürülmüş bir bez ile sarılır.

2- Açık Sünnet Metodu (Sleeve Tekniği): Aynı şartlarda sünnet derisine 2 si sünnet derisinin altına 2 side üstüne gelecek şekilde pensler konur. Bu pensler arasından bir makas ile boydan boya penis başına 5 mm kalacak şekilde kesilir. Penis başı kollanır. Daha sonra pensler arası da kesilir. İki kesik birleştirilir. Kanayan damarlar tutulur ve çevreye dikiş konur.

3- Kıskaç Metodu: Sünnet derisi çekilerek sündürülür. Penis başının 5 mm üzerinden kıskaç konulur ve damarlar yapışsın diye biraz beklenir. Bir bistüri ile üstte kalan deri kısmı kesilir. Bu metotta fazla bir kanama olmaz. Çünkü her iki sünnet deri tabakası birbirine yapışmıştır. Deri tekrar penis başı gerisine alınır ve pansuman yapılıp kapatılır.

4-Çan Usulü (Gomco Klemp): Bu usulde özel yapılmış çan şeklinde bir aletten faydalanılır. Bu alet iki kısımdan meydana gelir. Penis başına geçirilen çana benzeyen ana parça ve 2 adet kıskaç.

Çan küçük ve büyük olmak üzere numaralandırılır. Hangisi penis başına uyuyorsa bu çanın içerisine penis başı geçirilir. Sünnet derisi çanın dış yüzünde kalır. Üste kalan vida şeklindeki kıskaçlar ile sünnet derisi iyice sıkıştırılır ve 5 dakika beklenir. Sonra sünnet derisi çan üzerinden çepeçevre kesilir. Kanama varsa bu damarlar tutulup bağlanılır ve kanama önlenir.

5- Koter Usulü: Burada kesmek için neşter yerine koter kullanılır. Koter, elektirik akımının düşük derecelerinde ısıya bağlı olarak cildi kesen bir alettir. Burada kanama olmaz, olsa bile koter ile bu damarlarda yakılır. He ne kadar kolay ve kansız bir sünnet gibi gözükse de daha sonra ortaya çıkan yan etkiler çok fazladır. Bu nedenle Sağlık Bakanlığı yasaklamıştır. En büyük yan etkisi yara iyileştikten sonra nedbe dokusu denilen sünnet derisinin aşırı büyümesi ve bu bölgenin hissiz olmasıdır. Damarlar yakılırken sinirler de harap olacağı için çocukta ileri yaşlarda erken boşalma ve sertleşme problemleri olabilir.

6- Lazerle Sünnet: Koter yerine kesici olarak lazer kullanılmaktadır. Günümüzde yan etkisi tam olarak bilinmediğinden kullanılması tartışmalıdır. Koter yöntemine benzer yan etkiler bilinmektedir.

Sünnet Sonrası nelere dikkat edilmeli ?

Sünneten yaklaşık 2 saat sonra doktor ve hemşirenin önerileri doğrultusunda beslenmeye başlanır. Yine doktorun önerileri doğrultusunda ağrı kesici ilaçlar verilir. Pansuman yapılmasına gerek yok mevcut pansuman 48- 72 saat sonra açılır. 15 gün bisiklet ve yürüteç kullanmaz. Bunun dışında çocuğun hayatında kısıtlama yapılmaz. Sünnet kilodu giydirilebilir. Bezli bebeklerde kaka bulaşmaması açısından sık bez değiştirilir.

Fimozis Nedir ?

Prepisyum dediğimiz sünnet derisinin geri çekilememesidir. Erken doğan bebeklerde daha sık görülür.

  

 

Her Fimozis Patolojik midir?

Değildir, şayet bebek fışkırtarak idrar yapabiliyor, sünnet derisi arasında idrar birikmiyorsa sorun yok demektir, herhangi bir işlem yapmaya gerek yok.

Sünnet derisinin zorla geri itilmesi yada açılması gerekli mi ?

Hayır gereksiz, yukarda da bahsedildiğ gibi bebek fışkırtarak idrar yapabiliyor, sünnet derisi arasında idrar birikmiyorsa sorun yok demektir, herhangi bir işlem yapmaya gerek yok. Aksine zorla yapılacak işlem, kanama, enfeksiyon ve fibrozis gibi istenmeyen sonuçlara neden olabilir. Ancak 5 yaşında sünnet derisi hala geri itilemiyorsa patolojiktir ve sünnet gerekir.

 

Balanit nedir?

Prepisyum dediğimiz sünnet derisinin iltihabıdır. Pipi ucu kızarık, ödemli, hiperemik ve ağrılıdır. Tekrarladığında mutlaka idrar yolu enfeksiyonu açısından araştırılmalıdır.

Şekil: Balanit

 

Parafimozis Nedir?

Sünnet derisinin geri çekildikten sonra normal haline dönmemesi. Pipinin kanlanmasını bozarak nekroza neden olabilir.

Şekil: Parafimozis

 

 

Sünnetle Beraber Düzeltilmesi gerekli pipi problemleri olabilir mi ?

Olabilir. Örneğin Penoskrotal web, Penil torsiyon, Pipi eğriliği, Penoskrotal Transpozisyon ve özellikle Hipospadiye dikkat edilmeli.

          

Şekil: Penoskrotal Web

 

  

Şekil: Kordi-Pipi Eğriliği

Sonuç olarak Sünnet ciddi bir işlem ve ameliyattır. Diğer ameliyatlara gösterilen özen gösterilmelidir. Uzman bir hekim tarafından ameliyathane şartlarında yapılmadır. Daha geniş ve özel sorular mutlaka konunun uzmanı hekime sorulmalıdır.

 

*** Eğer çocuğunuzun penisinde bir şekil bozukluğu görürseniz, hekime başvurunuz. Yalnızca sünnet derisi eksik gibi dursa da, çocuk çocuk cerrahisi ile uğraşan bir uzmanın görüşünü almadan çocuğunuzun sünnetini yaptırmayınız!

*** Burada verilen bilgiler, internet sitesinin içeriği ziyaretçiyi bilgilendirme amacı ile düzenlenmiştir. Hiçbir bilgi ziyaretçiler tarafından tavsiye olarak değerlendirilip hiçbir karar veya eyleme neden olmamalıdır. Konu ile ilgili hastasını mulaka bir çocuk cerrahisi uzmanına muayene ettirmeli, onunla görüşerek birebir bilgisine başvurarak karar vermelidir.

 

 

 

Yukarı